Yeni uluslararası otel zincirlerinin milyonlarca dolarlık yatırıma hazırlandığı turizm sektöründe bu yıl 60 yeni beş yıldızlı otel açılacak.
Son iki yıldır Ä°stanbul karış karış taranarak boÅŸ bir arsa aranıyor. Farklı farklı yatırımcıların iÅŸtahla yaptıkları bu aramalar hep aynı amacı taşıyor: Bir otel kondurmak. Bu hummalı arama-tarama çalışmalarının iki odak noktası var: Kentsel dönüÅŸüm projesi içinde yer alan alanlar ve Atatürk Havalimanı’nı çevreleyen -maksimum 10 kilometre uzaklıktaki- yarım ay ÅŸeklindeki bölge.
Ä°stanbul’da otel yapmak üzere hevesli ve yatırımını uluslararası bir zincir markayla birleÅŸtirmek niyetinde olan çok sayıda yatırımcı için 2009, bir iptal ya da planları dondurma yılı olmadı.
YavaÅŸ da olsa çalışmalar devam etti. Belki 2010’da bitirilmesi planlanan otellerin açılışı 2011’e kaldı ama hiç biri rafa kaldırılmadı.
Åžu sıralar bütün yatırımcılar projelerine dört elle sarılmış durumda, bir yandan tasarım çalışmaları sürerken bir yandan da yabancı markalarla görüÅŸmeler yapılıyor. Bu hareketliliÄŸe hiç baÅŸlanmamış ama izinleri çıkarılmaya çalışılan yenileri de eklemek gerek. Hizmet sektöründe bu kadar yatırım yapılınca, çok sayıda elemanın istihdam edileceÄŸini söylemeye gerek kalmıyor.
Turizm sektöründe arazi geliÅŸtirmeden, projelendirmeye, insan kaynakları yönetiminden fizibilite çalışmalarına, hatta personel eÄŸitimine kadar geniÅŸ yelpazede yatırımcılara danışmanlık yapan Servus International’in üzerinde çalıştığı ondan fazla proje var. Åžirketin kurucusu ve Yönetim Kurulu BaÅŸkanı ÇiÄŸdem Kubak, yeni dönem turizm yatırımcısının daha bilinçli ve profesyonel çalıştığını söylüyor. Bu da sektörde insan kaynakları yönetimi açısından farklılaÅŸmaya yol açmış. Kubak’a göre hala büyük eksiklikler var.
Üniversiteler yetersiz
Son on yılda ortalama yüzde 8 büyüyen turizm sektörüne kalifiye eleman yetiÅŸtirmek üzere hem fakülte hem de yüksek okullarda eÄŸitim veriliyor.
ÇiÄŸdem Kubak’a göre buralarda verilen eÄŸitimler çağın ihtiyaçlarının gerisinde kalıyor. Cornell Üniversitesi’ndeki turizm eÄŸitimlerinin Türkiye’ye de taşınması gerektiÄŸini belirten Kubak ÅŸunları söylüyor: “Turizmdeki elemanlar yeni konseptler konusunda yetersiz yetiÅŸiyor. ÖÄŸrenciler, finans, gayrimenkul geliÅŸtirme, yönetim konularında yetersiz kalıyor. Varlık yönetimini, bütçe planlamasını da bilen elemanların yetiÅŸmesi lazım.”
Lise, yüksek okul ve üniversitelerde eÄŸitim gören öÄŸrencilerin stajlarında da sıkıntı yaÅŸandığını vurguluyor Kubak. Yasal olarak devlet, liselerden gelen stajyerlerin sigortalarını ödüyor, öÄŸrenciler bu açıdan ÅŸirkete yük olmuyorlar. Ama aynı kural yüksek okul ve lisans öÄŸrencileri için geçerli deÄŸil. Sigorta maliyetini stajyer çalıştıran kurumun karşılaması gerekiyor. Öyle olunca da bu ÅŸirketler bu öÄŸrencileri stajyer olarak kabul etmek istemiyor.
Yöneticilerin çoÄŸu alaylı
Turizm eÄŸitimi konusunda yeni ihtiyaçlara cevap verecek nitelikte eleman yetiÅŸemediÄŸinden sektördeki yöneticilerin çoÄŸu “alaylı” denilen yani iÅŸi iÅŸte öÄŸrenen kiÅŸiler. “Piyasada zorunluluktan dolayı yükselmiÅŸ isimler çok. Divan Grubu gibi ÅŸirketler, yöneticilerinin eksiklerini gidermek için yatırım yapıyor ama herkes aynı bütçeyi ayırmıyor” diyen Kubak, üniversitelere turizm sektörüne özel MBA programları tasarlamaları konusunda öneride bulunuyor. Çalışanların eÄŸitimlerine büyük yatırımlar yapan gruplara örnek olarak Sürmeli ve Martı ÅŸirketlerini gösteriyor Kubak. Her iki grup da bir buçuk yılda 100 bin dolarlık eÄŸitim yatırımları yapmış.
Ücretler ortalamanın altında
Kriz, turizm sektöründe en çok ücret zamlarını etkiledi. ÇoÄŸu ÅŸirket zam yapmamayı tercih etti. Yapanlar genellikle büyük uluslararası otel zincirleri oldu ve oranlar yüzde beÅŸ ila sekiz arasında deÄŸiÅŸiklik gösterdi.
Turizmdeki ücretlere bakıldığında diÄŸer sektörlerden daha düÅŸük olduÄŸu görülebiliyor. ÇiÄŸdem Kubak, yönetici ücretlerinin örneÄŸin çimento sektöründen daha düÅŸük olduÄŸunu belirtiyor. Bu konuda bir örnek veriyor Kubak: “Sektörde Ä°K departmanlarını yeni kuran gruplar var. BaÅŸka sektörlerden deneyimli Ä°K yöneticileri getirmek istedik ama buradaki ücretleri duyunca kimse gelmek istemedi. Aldıkları ücretin üçte biri kadar rakamlar teklif edildi.”
Yerel bir gruba ait dört yıldızlı ve üstü statüdeki bir otelin genel müdürü aylık dokuz ila 15 bin TL arasında ücret alıyor. Bu rakam ÅŸayet otel Ä°stanbul’daysa geçerli, Antalya’daki otellerde ücretlerin daha az olduÄŸu belirtiliyor. Özellikle resort otellerde genel müdürlerin sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden gösterildiÄŸini de unutmamak lazım.
Dört ve beÅŸ yıldızlı yerel otellerdeki departman müdürlerinin ise aylık ücretleri üç ila sekiz bin TL arasında deÄŸiÅŸiyor.
Rakamlar, yabancı otel zincirlerinde daha yüksek. Yabancı bir zincirin dört ve beÅŸ yıldızlı otelinde genel müdürlük yapan bir yönetici, aylık 10 ila 15 bin dolar arasında kazanıyor. Ayrıca bu yöneticilere geniÅŸ katkı paketleri de sunuluyor.
Genel müdürler dışında otellerde en çok kazanan pozisyonlar satış, yiyecek – içecek, aÅŸçı başı ve finans direktörleri olarak sıralanıyor.
ÇiÄŸdem Kubak, zincir otellerde ihtiyaç duyulan ve tüm genel müdürlerin üstünde yer alan genel koordinatör bulmakta zorlandıklarını vurguluyor. Bu pozisyonda olan yöneticiler yerel zincirlerde aylık 15 ila 20 bin dolar ücret alıyorlar. Buna transfer ücreti, primler ve diÄŸer ek faydalardan oluÅŸan paket dahil deÄŸil.
YAPIMI DEVAM EDEN OTELLER
Rota Grubu
Atatürk Havaalanı yakınlarında otel yatırımı yapan gruplardan biri Rota. GüneÅŸli’de arazi satın alan grup burada önce hastane yapmayı planladıysa da daha sonra bunu otel projesine dönüÅŸtürdü. Otel bu yıl hizmete girecek.
Türk Havayolları&Do. Co.
Ortaköy’de eski bir ilkokul binasını 50 yıllığına kiralayan ortaklar, geliri Ä°l Özel Ä°daresi’ne bağışlanacak 100 odalık bir otel yapıyor. Åžu anda mimari çizim ve izinleri için çalışmaları devam eden projede bir de sürpriz yaÅŸanmış. Kazılarda ilkokul binasına bitiÅŸik baÅŸka bir biranın temellerine rastlanmış. Hemen izinler alınıp arÅŸivler tarandıktan sonra, temeli bulunan yapının orijinal hali de inÅŸaat planına alınmış. 70 milyon euro’luk yatırımın 2011’de tamamlanması ve 200 kiÅŸiye istihdam yaratması planlanıyor.
Unit Turizm
Les Ottomans markasını Fransa’daki bir ÅŸatoda yaÅŸatmayı hedefleyen grup, ÅŸatonun yanı sıra 12 odalık ayrı bir bina daha yapıyor. Åžato’da hizmet vermek üzere Türkiye’den aÅŸçı, birim müdürü gibi pozisyonlar için 10 kiÅŸilik bir ekip götürülmesi düÅŸünülüyor.
Les Ottomans Fransa’daki yatırımının bir benzerini de Ä°talya ve ÇeÅŸme’de yapmak üzere çalışmalara baÅŸlamış.
Reisler Deri
Reisler Deri’nin Kalamış’taki bir tarihi binada yapımı dört yıldır süren otel projesinde son kata gelinmiÅŸ durumda. Ortalama 100 milyon euro’luk yatırım yapacak grup, yabancı bir zincirle marka anlaÅŸması yapmak üzere görüÅŸüyor. 2011’in mayıs ayında açılması planlanan otel için en yakın aday ise Ramada. Otelde normal sezonda 200, yaz döneminde ise 500 kiÅŸinin istihdam edilmesi planlanıyor.
Kadak Turizm
Kadak ailesine ait ÅŸirket, Yenibosna’da havaalanı oteli konseptinde bir yatırım planlıyor. Bugget otel konseptinde tasarlanan binada 18-20 metrekarelik 200 olarak düÅŸünülmüÅŸ. Yabancı bir zincirle görüÅŸmeler yapan üç yıldızlı otelin yatırım tutarı ise 15 milyon dolar. Yaklaşık 50 kiÅŸilik istihdam düÅŸünülüyor.
Başyazıcıoğulları
Kayseri Hilton’un sahipleri olan BaÅŸyazıcıoÄŸulları, Hilton’un devamı niteliÄŸinde bir otel projesine baÅŸladı. Henüz yabancı zincirlerle marka görüÅŸmeleri süren projenin hedef kitlesi iÅŸ dünyası. Dört yıldızlı segmentte konumlandırılan 180-200 odalı otelde 150 kiÅŸinin çalışması planlanıyor.
Sonkar Grubu
Sonkar Otomotiv’in Avcılar’da yapımını sürdürdüÄŸü Doubletree by Hilton markasıyla sunacağı otel, bu yıl açılacak. 27 katlı binanın çelikleri Almanya’dan getirilmiÅŸ. 227 odalı proje, iÅŸ dünyasını hedefliyor. Yatırım tutarı ise arsa bedeli hariç 50 milyon doları buluyor. Doubletree by Hilton Avcılar’da 150 kiÅŸilik istihdam hedefleniyor.
E7 Invest&Naturland
Yatırım grubu E7 Invest ve Naturland Grubu, Ankara’da yeni bir otel&club projesi için çalışmalara baÅŸladı. Eymür Gölü’nün yakınında yapılacak otel için Palmerston ve Whydham markalarıyla görüÅŸülüyor. Bu yıl açılması planlanan otelin 100 odalı olması ve yaklaşık 100 kiÅŸi istihdam etmesi hedefleniyor.
Özaltın Grubu
Gloria Otelleri’nin yatırımcısı Özaltın Grubu, Belek’te kongre merkezi yapmak için kolları sıvadı. Avusturyalı danışman bir grupla çalışan ÅŸirket projeyi içinde fuar, konser, toplantı alanları olan büyük bir merkez olarak konumlandırmış.
Sonya Group
Sonya Group, memleketi Girne’de bu yıl açılacak bir otel inÅŸa ediyor. Türkiye’den de elemanlar götürülmesi planlanıyor.
En çok ihtiyaç duyulan pozisyonlar
• Genel koordinatör (Zincir otellerde bütün genel müdürlerin üstündeki pozisyon)
• Varlık yönetimi uzmanı
• Bütçe yönetimi uzmanı
• Raporlama uzmanı
• Yönetim modellemeleri uzmanı (Marka standartları konusunda uzmanlar gerekiyor)
• Gayrimenkul geliÅŸtirme uzmanları
